In verband met de scherpe milieuwetgeving komen in Nederland geen grootschalig kap- en transporten van inlands hout tegen. In de ons omliggende landen kijkt men daar iets anders tegen aan. De Zweden hebben het zelfs over hun “Groene goud” als zij over hun naaldbossen spreken en dichter bij huis zijn in de Belgise Ardennen diverse plaatsen waar het uit bosbouw verkregen hout wordt verzameld en verzaagd. Meestal vindt je deze plaatsen in de directe omgeving van stations waar het bewerkte en onbewerkte hout op de trein kan worden geladen. De omgezaagde en van takken ontdane stammen worden van uit het bos naar de verzamelplaats gebracht. Vanhier gaat het (meestal) met vrachtwagens naar het station.
Hout voor de papier industrie wordt in korte handzame stukken van 2 tot 3 meter gezaagd Deze korte stammen komen in de regel op de Ks-en terecht maar ook wel op de vier-assige Ss-en, de voormalige Rs-en. De kaarsrechte stammen van het type “heipaal” komen op de Sps terecht die voorzien zijn van zware rongen en kopschotten.
Deze Ss en Sps die speciaal voor het vervoer van boomstammen zijn ingericht kan men herkennen aan de zware rongen en dito kopschotten. Bij de Ss (ex-Rs) zijn het in feite dikke H-binten die aan de zijkant van de wagen zijn gelast. Deze constructie is nodig omdat bij normale rongenwagens als de Ks, niet tegen de rongen mag worden geladen en bij de Ss mag dat dan weer wel!
Helaas zijn van deze Belgische houtwagen geen modellen te koop (voor zover ik weet)
Schemelwagens kunnen tot aan tijdperk IV ingezet worden net als de halfopenwagen voor het vervoer van het mijnhout.

	Introfoto van een Duitse trein beladen met boomstammen
	Een Res oude stijl beladen met drie stammen harthout in Oostenrijk. De stammen liggen niet tegen de rongen daar de onderste stammen zijn afgekegt.
	Nogmaals een Res beladen met boomstammen
	Deze Ss is beladen met korte stammen welke bestemd zijn voor de papier industrie. Let even op de verzwaarde rongen en het type ladingmal wat hier gebruikt wordt. Deze rongen mogen wel belast worden!
	Voorschriften
	Tekeningen voor het vervoer van boomstammen
	S-HTS van de NS
	Maatschets van S-HTS
	De Ks of S-LWO
	Maatschets van de Ks of S-LWO
	Tekening van het beladen voor tijdperk II tot IV
	De Res of S-HTS model beladen volgens de voorschriften. Hier zijn onderleggers gebruikt die ook de functie van keg hebben. Bij deze wagen mag absoluut niet tegen de rongen beladen worden. Voor de boomstammen is een beroep gedaan op de natuur!
	De koppen van de stammen waren meestal van een code kleur voorzien die bij de handelaren bekent is. Let even op het huisje wat ook uit de stal van  het sleutelspoor komt
	De Res van boven gezien. Let ook eens op de vrijbalken in de ballast! En de automatische koppeling op de kolen/ertswagens
	Een LWW beladen met korte dunne boomstammen.
	Het linker pakket zit nog in de sjorrings en zal daarom, in tegenstelling tot het rechter pakket, niet tegen de rongen rusten.
	klaar om gelost te worden.
	Dit zijn korte dikke stammen bestemd voor de papierindustrie
	Een halfhoge E beladen met stammen bestemd voor de papierindustrie
	Twee maal een E zoals we die niet meer tegen zullen komen. De mijnen zijn gesloten en het hout komt tegenwoordig als halffabrikaat (celstof) in grote pakketen in de haven aan.
	Toen er nog geen Arbo was werd er wel eens oneigenlijk gebruik gemaakt van de transport ruimte. Hier laat een papierfabrikant gelijktijdig met zijn hout een lading Tri mee komen. Tri word gebruikt om het naaldhout te ontvetten (hars).
	Rangeren op de modelbaan. De volgende klus staat alweer te wachten
	Voor het transport vanuit het bos naar de  laadplaats worden speciale transportauto’s gebruikt. Deze wagens zijn uitgerust met een losse Dolly en een zware kraan waarmee zij zelf kunnen laden en lossen. Noodgedwongen heb ik de speciale grijper (zit bij Railz op een diorama)
	Na het lossen van de stammen wordt de Dolly door de eigen kraan weer achter op de autogezet.
terug naar voor elk verwoer een wagen